Artist group: Freee (Sheffield / Great Britain)
Presented work: „Article 31” (2008)
Text by Marc Hutchinson
[DE]
[EN]
[TR]
[HR]
[SI]
[HU]
[CZ]
Herhangi bir listeye bakarken belki de sorgulanması gereken ilk şey “neyin eksik bırakıldığı” ya da listenin “neyi içermediği”dir. 31. Madde, 30 maddelik İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ndeki bir boşluğu doldurma girişimi değildir. Aksine, bu ek madde aslında diğerleriyle tam uyuşmaz; listeye yapılan ek onu düzeltmek bir yana, tam tersine eksikliğini ortaya çıkarır: Beyanname’de eksiklikler olduğu gerçeğinin yanısıra, Beyanname’nin hitap ettiği konularda da sınırlılık mevcuttur.
Metin bir fotoğrafın içinde yer alır. Yalnızca bir metin değildir, bir durumun parçasıdır. Sanatçıların sözleri, başlarının üzerine geçirdikleri kılıflar üzerine yazılmıştır. Sanatçılar, kelimenin tam anlamıyla sözlerinin arkasında duruyorlar. Ancak bu karmaşık durum, aynı zamanda reklam ve promosyonun hakim olduğu kamu alanında sanatın karşı karşıya bulunduğu zorlukları resmediyor.
Yüzeysel olarak bakıldığında bu girişim biraz küstah görünür. Herkesin reklamdan muaf olma hakkına sahip olduğunu savunur. Ve buna dayanarak da, herkes sosyal değerlerin oluşturulmasında eşit katılım hakkına sahip olmalıdır. Doğrudan tacize uğramanın ve kişisel özgürlüklere koyulan yasakların ciddiyeti karşısında, reklam yüzünden maruz kalınan hakaret azımsanabilir. Ancak reklamı tek başına bir insan hakları ihlali olarak görmedeki zorluk, problemlerin bir toplumda ne derece sık görülür olduğu gerçeğini ortaya koyar. Bazı problemler, bir toplumun özünde bulunan varsayımlardan dolayı imkansız olarak kabul edilir. Haklarla ilgili herhangi bir fikir, o toplumun bir insanı nasıl tanımladığıyla iç içedir.
Pratik anlamda bakılacak olursa, 31. Madde tamamen olanaklıdır: reklam ve promosyonun kaldırılarak, yerine açık ve toplu bir değer üretimi oluşturulması çağrısında bulunur. Fakat bunun olması olası değildir: reklam ve promosyon, kapitalizm kültürünün temel mantığını oluşturur. Reklam, sermayenin kamu alanını şekillendirme yöntemlerinden biridir. Reklamı ortadan kaldırmak, kapitalizmin bir bütün olarak dengesini bozmak anlamına gelir. Geniş kapsamlı kişisel özgürlük, aslında kapitalizmle bağdaşmanın yanısıra sermayenin serbest akışı için de şarttır. Kapitalizmin kabul edemediği nokta ise, herhangi bir insan hakları fikrinin sermayenin serbest akışıyla uyuşmamasıdır. 31. Madde’yi ayrıcalıklı kılan da budur: küstahça olabilir ancak son derece ciddidir.
Mark Hutchinson, Sanatçı
31. Madde
1. Hiç kimse, çıkar amacı güden reklamların, ticari sponsorların ya da herhangi promosyon amaçlı bir müdahelenin tacizine maruz kalmayacaktır.
2. Herkes ortak değerlerin ve toplu sözleşmelerin oluşturulmasında, bir vatandaş, muhalif, muhbir, gerçekleri ortaya çıkaran bir kişi olarak, direnişin ve eylemciliğin her şekli dahilinde, kendini göstermekte, fikrini beyan etmekte ve kendini duyurmakta eşit haklara sahiptir.